نمونه سوالات استخدامی بهداشت محیط
دستورالعمل جمع‌آوری نمونه‌های مواد غذایی به هنگام شیوع بیماری‌های مرتبط با غذا - سایت بهداشت محیط ایران
سایت بهداشت محیط ایران
بهداشت محیط،آب وفاضلاب، مواد زائد ، بهداشت مواد غذایی،استخدامی بهداشت محیط

دستورالعمل جمع‌آوری نمونه‌های مواد غذایی به هنگام شیوع بیماری‌های مرتبط با غذا


دستورالعمل جمع‌آوری نمونه‌های مواد غذایی به هنگام شیوع بیماری‌های مرتبط با غذا

مقدمه و اهمیت موضوع :

پدیده جهانی شدن و افزایش مسافرتها و توسعه گردشگری و همچنین افزایش مصرف غذا در خارج از منزل در جوامع مختلف بیماریهای منتقله از غذا را به عنوان یک مشکل بهداشتی جهانی مطرح کرده است.

از میان عوامل مؤثر در افزایش بیماریهای منتقله از غذا، نقل و انتقالات جمعیتی اهمیتی بیشتر از بقیه دارد. طبق تخمین مراکز ذیصلاح سالیانه جمعیتی حدود 700 میلیون نفر در سطح جهان نقل و انتقال مییابند. نکته مهم دیگر اینکه بیماریهای اسهالی ناشی از آلودگیهای غذایی معمولاً در 24 تا 48 ساعت بدون هیچگونه مداخله پزشکی بهبود مییابند و معمولاً تشخیص داده نشده و گزارش نمیشوند. این مسئله بویژه در نبود نظام مراقبت فعال بیماری کار تشخیص به موقع و پاسخدهی مناسب و کنترل آنها را بسیار مشکل میسازد و بروز طغیان‌های (out breaks) بیماری منجر به تلفات انسانی و خسارتهای مادی فراوان میشود. از طرفی نمونهبرداری صحیح یا به عبارتی جمعآوری تعداد کافی و مناسب نمونههای مختلف مواد غذایی اساس کار بررسیهای میکروبیولوژیکی است که متعاقب همهگیری مسمومیتها و بیماریهای ناشی از غذا انجام میگیرد و یا برای بازرسی و نظارت مواد غذایی ضرورت دارد. تصمیم در انتخاب نمونه، تعداد نمونههایی که میبایستی انتخاب شوند، روش نمونهبرداری و چگونگی راههای حمل آنها به طوری که تغییر فاحشی در تعداد و کیفیت باکتریها ایجاد نشود حائز اهمیت است. دقت، صحت و کفایت نمونهبرداری به اندازه سرعت در رساندن آنها به آزمایشگاه و روشهای آماده کردن و آزمون نمونهها دارای اهمیت میباشد.

نمونه‌برداری از مواد غذایی:

قبل از بیان مسئله این نکته حائز اهمیت است که بهترین نمونه مواد غذایی در مراقبت یا کنترل بیماری‌های مرتبط در یک طغیان، نمونه مواد غذایی باقیمانده مورد مصرف می‌باشد.

1- نحوه نمونه‌برداری و ارسال آن :

الف) نکات مورد توجه و لازم در مورد نحوه نمونهبرداری

1. اطمینان از سترون بودن تجهیزات نمونهبرداری

2. انجام عملیات نمونهبرداری در شرایط استریل و ترجیحاً در مجاورت حرارت انجام شود

3. نمونه یا نمونههای گرفته شده نماینده کل مواد غذایی مشکوک باشد

4. میزان و مقدار هر نمونه با توجه به نوع مواد غذایی به ترتیب ذیل میباشد :

- مواد غذایی جامد یا نیمه جامد حداقل 100 و حداکثر 300 گرم

- مواد غذایی مایع حداقل 250 و حداکثر 500 سانتی‌متر مکعب

- مواد غذایی کنسروی ارسال یک قوطی یا ظرف

لازم به ذکر است در صورت زیاد بودن ماده غذایی تعداد نمونه به تناسب زیاد میشود. همچنین داشتن نمونه شاهد دردرجه حرارت 18- درجه سانتیگراد در صورت نیاز به انجام آزمایش مجدد ضروری است.

ب ) نکات مورد توجه و لازم در ارسال نمونه:

1- تکمیل فرم مشخصات همراه نمونه توسط نمونهبردار

2- ارسال نامه اداری جهت درخواست انجام آزمایشات مورد نیاز

3- حفظ شرایط درجه حرارت محیط نمونه در مسیر انتقال به آزمایشگاه که با توجه به وضعیت مواد غذایی به ترتیب ذیل میباشد:

- مواد غذایی منجمد بایستی شرایط انجماد حفظ شود و به آزمایشگاه انتقال داده شود.

- مواد غذایی غیرمنجمد در درجه حرارت Cº 5-0 به آزمایشگاه انتقال داده شود.

4. زمان ارسال نمونه در کمتر از 24 ساعت صورت پذیرد در غیر این صورت در 18- نگهداری و در اسرع وقت به آزمایشگاه انتقال داده شود.

2- روند اجرایی انتقال نمونه مواد غذایی به آزمایشگاه و پس‌خوراند نتایج نمونه‌ها به سیستم

الف) روند اجرایی انتقال نمونه مواد غذایی در خصوص غذاهای مشکوک به آلودگی با اشریشیاکلی، سالمونلا و شیگلا

بازرس بهداشت محیط مرکز بهداشتی درمانی محل با حفظ رعایت کامل شرایط نمونه‌برداری، از مواد غذایی مشکوک نمونه گرفته و در اسرع وقت به مرکز بهداشت شهرستان و از آنجا به مرکز بهداشت استان و یا مستقیم به آزمایشگاه کنترل غذای استان انتقال داده می‌شود. جواب آزمایشات به مرکز بهداشت استان یا مستقیم به مرکز بهداشت شهرستان ارسال که در صورت دوم رونوشت جواب جهت برنامه‌ریزی استانی به مرکز بهداشت استان ارسال می‌گردد.

جهت بررسی بهتر و مناسبتر در زمان همهگیری (out breaks) 5 درصد نمونههای غذایی با کلونی مشکوک از طریق آزمایشگاه کنترل غذای استان به یکی از آزمایشگاههای کنترل غذا و داروی هفت قطب کشور ارسال میگردد. جواب نهایی به استان و جهت هماهنگی و برنامهریزی کشوری به مرکز مدیریت بیماریها و مرکز سلامت محیط و کار معاونت سلامت ارسال میگردد. ( فلوچارت آن پیوست میباشد ).

ب) روند انتقال نمونه مواد غذایی درخصوص غذاهای مشکوک به آلودگی با برخی توکسین‌ها ( استافیلوکوک‌اورئوس ):

بازرس بهداشت محیط مرکز بهداشتی درمانی محل با حفظ رعایت کامل شرایط نمونهبرداری، از مواد غذایی مشکوک نمونه گرفته و در اسرع وقت به مرکز بهداشت شهرستان و از آنجا به مرکز بهداشت استان و یا مستقیم با هماهنگی شهرستان و استان به یکی از آزمایشگاههای کنترل غذا و داروی هفت قطب کشور ارسال مینماید. جواب آزمایش توسط آزمایشگاه مستقیم به استان مربوطه و رونوشت آن جهت هماهنگی و برنامهریزی به مرکز مدیریت بیماریها و مرکز سلامت محیط و کار معاونت سلامت ارسال میگردد. ( فلوچارت آن پیوست میباشد )


ج) روند انتقال نمونه به انستیتو پاستور ایران در خصوص غذاهای مشکوک به آلودگی با بوتولیسم

بازرس بهداشت محیط مرکز بهداشتی درمانی محل با حفظ رعایت کامل شرایط نمونه برداری، از مواد غذایی مشکوک نمونه گرفته و در اسرع وقت به مرکز بهداشت شهرستان و از آنجا به مرکز بهداشت استان و یا مستقیم با هماهنگی شهرستان و استان به انستیتو پاستور ایران ارسال می نماید. جواب آزمایش توسط انستیتو مستقیم به استان مربوطه و جهت هماهنگی و برنامه ریزی به مرکز مدیریت بیماری ها معاونت سلامت ارسال می گردد.









جهت دانلود تولبار سایت بهداشت محیط ایران روی تصویر زیر کلیک کنید






(جهت دسترسی به مطالب به روز به سمت چپ سایت بخش آخرین مطالب مراجعه کنید)